Samodzielni

Masz jakiś problem, który chciałbyś omówić z innymi? Chciałbyś podzielić się swoim doświadczeniem? A może potrzebujesz indywidualnej konsultacji naszych ekspertek? Napisz do nich bezpośrednio korzystając z opcji kontakt lub załóż watek na publicznym forum.

FAQ - czyli często zadawane pytania

  • 1.
    Co to jest „wyprawka”?

     

    Takie określenie nie funkcjonuje w obowiązującym prawie, w odniesieniu do osób usamodzielnianych.Najczęściej osoba usamodzielniana wskazując na „wyprawkę“ ma na myśli: pomoc pieniężną na usamodzielnienie lub pomoc na zagospodarowanie w formie rzeczowej. Są to dwie odrębne formy pomocy. Pomoc na usamodzielnienie – to pomoc pieniężna, świadczenie jednorazowe. Warunkiem jej przyznania jest pisemna deklaracja, że pomoc ta będzie przeznaczona na zaspokojenie ważnej potrzeby życiowej osoby usamodzielnianej, w szczególności na:

    • polepszenie warunków mieszkaniowych;
    • stworzenie warunków do działalności zarobkowej, w tym podniesienie kwalifikacji zawodowych;
    • pokrycie wydatków związanych z nauką (innych niż comiesięczna pomoc na     kontynuowanie nauki).
    Pomoc na zagospodarowanie w formie rzeczowej często nazywana jest „rzeczówką“.
     
    W skład pomocy na zagospodarowanie mogą wchodzić:
    • materiały niezbędne do przeprowadzenia remontu i wyposażenia mieszkania;
    • niezbędne urządzenia domowe;
    • pomoce naukowe;
    • sprzęt rehabilitacyjny;
    • sprzęt, który może posłużyć do podjęcia zatrudnienia.
       
    Agnieszka Patrzałek
  • 2.
    Jakie obowiązki wobec mnie powinien spełniać opiekun usamodzielnienia?


    Obowiązki opiekuna nie są jednoznacznie wskazane, wymienione, dookreślone w przepisach prawa.
    Raczej mówi się tu o pełnieniu funkcji; która nie jest nagradzana (opiekun zgadza się na nią dobrowolnie i jest ona nieodpłatna).
    Opiekun pełni przede wszystkim rolę osoby wspierającej wychowanka w całym procesie jego usamodzielnienia; są w tym procesie partnerami.

    Opiekun winien mieć ma stały i życzliwy kontakt z wychowankiem, doradzać, informować, co i gdzie oraz w jaki sposób załatwić, a wychowanek jest aktywny w tym procesie.
    Przede wszystkim opiekun opracowuje razem z wychowankiem indywidualny program usamodzielnienia, który jest zatwierdzany w PCPR

    Opiekun opiniuje np. wszelkie wnioski wychowanka o pomoc. Opiekun powinien pomagać ale nie wyręczać
    Zatem wychowanek i opiekun muszą mieć do siebie zaufanie i wzajemnie współpracować,
    Osobą tą może być np:wychowawca, pracownik socjalny, dyrektor lub pracownik placówki w której się wychowywał, rodzic zastępczy lub inna osoba dorosła, znacząca dla wychowanka.
    Opiekuna wskazuje sam wychowanek, a formalnie wyznacza opiekuna Dyrektor PCPR.
    Opiekuna procesu usamodzielnienia można zmienić.
    Jeśli z jakichkolwiek przyczyn funkcja ta nie możne być pełniona przez opiekuna (np. wychowanek lub opiekun nie chce być opiekunem lub zmienia pracę zmienia miejsce zamieszkania, nie mają ze sobą kontaktu), formalnie z tej funkcii opiekun jest zwalniany i wyznaczony nowy opiekun.
    Mam nadzieję że ta odpowiedź jest wyczerpująca.
    W razie jakichkolwiek zapytań proszę o kontakt.
    Agnieszka Patrzałek

  • 3.
    Kim jest opiekun usamodzielnienia i jak może mi pomagać?

     

    • Opiekun wspiera osobę usamodzielnianą, spełnia rolę doradcy, pomocnika. Dlatego powinien być osobą godną zaufania.
    • Opiekun powinien również znać drogę życiową osoby usamodzielnianej, współpracować z wychowankiem, jego rodziną, środowiskiem lokalnym, szkołą. 
    • Z punktu widzenia formalnego – jest stroną w programie usamodzielniania i wraz z wychowankiem opracowuje, modyfikuje i dokonuje oceny końcowej. Opiniuje wnioski osoby usamodzielnianej dotyczące ubiegania się w PCPR o różne formy pomocy.
    • Opiekuna, wskazuje wychowanek, co najmniej dwa miesiące przed osiągnięciem pełnoletniości przez osobę usamodzielnianą, a formalnie wyznacza PCPR.
    • Opiekunem osoby usamodzielnianej może być, po wyrażeniu zgody, pracownik socjalny powiatowego centrum pomocy rodzinie, wychowawca, psycholog, pedagog, pracownik socjalny placówki lub inna osoba wskazana przez osobę usamodzielnianą.

       
    Agnieszka Patrzałek
  • 4.
    Czy w przypadku podjęcia pracy stracę pieniądze na kontynuację nauki i usamodzielnienie?

     

    Nie ma zależności pomiędzy podjęciem pracy, a dalszą realizacją pomocy. Wręcz przeciwnie – podjęcie pracy będzie kolejnym krokiem w celu usamodzielnienia się. Ważne, aby pogodzić naukę z pracą (np. kontynuowanie nauki w trybie wieczorowym lub zaocznym i podjęcie zatrudnienia, np. na umowę zlecenie, w niepełnym wymiarze czasu pracy, w okresie wakacyjnym itp.). Należy jednak pamiętać, że pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki i pomoc pieniężna na usamodzielnienie zależy od kryterium dochodowego, czyli progu dochodu, którego nie można przekroczyć, by otrzymywać pomoc. Obecnie w ustawie o pomocy społecznej kryterium dla osób usamodzielnianych to kwota 954 zł (netto).
     
    Agnieszka Patrzałek
     
  • 5.
    Strasznie się denerwuję, gdy mam zadzwonić w sprawie pracy, co mogę zrobić, aby mniej się stresować?

     

    Zanim zadzwonisz dobrze się przygotuj do tej rozmowy przynajmniej w dwóch zakresach:
     
    1. dokładnie opracuj plan rozmowy,
     
    2. zadbaj o swoje samopoczucie.
     
    Ad 1) Planowanie, dobre przygotowanie oraz przećwiczenie sytuacji może znacznie obniżyć stres. Najpierw dowiedz się jak najwięcej o firmie, do której dzwonisz, przygotuj uzasadnienie dlaczego jesteś dobrym kandydatem na jej pracownika, opracuj taką rozmowę na piśmie, przećwicz sam (mówiąc głośno, a nie szeptem czy w myślach) lub (jeśli masz kogoś kto ci pomoże) z kimś kto „odegra” pracodawcę. Postaraj się też „wygadać swój stres”. Możesz też wyobrazić sobie zarówno najlepszą, jak i najgorszą wersję takiej rozmowy i ich konsekwencje. Może nie będzie to „koniec świata”, a kolejne rozmowy będą coraz lepsze.
     
    Ad 2) Dobrze przygotowany/a zanim wykręcisz numer obniż napięcie głęboko oddychając
    1-2 razy. Przyjmij też wygodną dla siebie pozycję, tzn. usiądź albo stój w trakcie rozmowy. Staraj się skupić na rozmowie, słuchaj uważnie, nie przerywaj, nie przyspieszaj.  Zadbaj, by nikt ci nie przeszkadzał, nie rozpraszał. Skorzystaj ze ściągawki na piśmie – zapisz tam nawet zwroty grzecznościowe na początek i koniec rozmowy. W czasie rozmowy staraj się mieć przyjemny, spokojny głos, lekko się uśmiechaj – robi to pozytywne wrażenie w trakcie rozmowy telefonicznej. Nawet, jeśli rozmowa nie przebiegła po twojej myśli zakończ uprzejmie.
     
    Ela Sołtys
     
  • 6.
    Przerwałem naukę. Czy mogę dostać jeszcze pomoc? Czy muszę zwrócić wypłacone mi pieniądze na kontynuację nauki?

     

    Zmiany szkoły czy trybu nauki są dopuszczalne. Fakt ten powinien być zaznaczony 
    w programie usamodzielnienia, w formie jego modyfikacji. Zmiany szkoły czy tryby nauki warto przemyśleć, poradzić się opiekuna usamodzielnienia, by nie eksperymentować i nie tracić czasu, a także mieć pełne przekonanie, co do wyboru szkoły. W przypadku przerwania nauki pomoc nie jest realizowana i najczęściej jest formalnie zawieszana w formie decyzji administracyjnej. O fakcie przerwania nauki należy niezwłocznie powiadomić opiekuna i pracownika PCPR, który świadczy pomoc, by uniknąć zwracania świadczeń za okres, kiedy faktycznej nauki się nie kontynuowało, a pomoc nadal była świadczona. Zatem dotychczasowej pomocy pieniężnej nie zwraca się. Należy zachować kontakt z PCPR i realizować program poprzez inne formy niż nauka. W przypadku powrotu do nauki pomoc może być nadal świadczona, pod warunkiem złożenia ponownie wniosku o pomoc i dalszego kontynuowania nauki.
     
    Agnieszka Patrzałek
     
  • 7.
    Pochodzę z innego miasta. Teraz mieszkam w Warszawie. Czy pomoc nadal mi przysługuje? Jeśli tak, gdzie mam się zgłosić?

     

    We wszelkich sprawach związanych z usamodzielnieniem należy kontaktować się Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie, w Warszawie jest to Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie. Zmiana miejsca zamieszkania nie powoduje utraty świadczeń. Jeżeli już korzystasz lub korzystałeś z pomocy (pieniężnej na kontynuowanie nauki czy pomocy pieniężnej na usamodzielnienie) w jakimś PCPR, to nadal będzie on świadczył pomoc, pod warunkiem powiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania i spełnienia kryteriów dalszej pomocy (np. dalsza nauka, kryterium dochodowe). Pomocny będzie również opiekun usamodzielnienia, którego należy koniecznie powiadomić o zmianie miejsca zamieszkania.
     
    Agnieszka Patrzałek
     
  • 8.
    Otrzymałem w przydziale mieszkanie, które wymaga remontu. Gdzie szukać pomocy?

     

    Na remont czy urządzenie mieszkania może być przeznaczona pomoc pieniężna na  Usamodzielnienie –  pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych  lub/i pomoc na zagospodarowanie w formie rzeczowej (materiały niezbędne do przeprowadzenia remontu  i wyposażenia mieszkania). Zaopiniowany przez opiekuna usamodzielniania wniosek w tej sprawie należy złożyć do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie. Do wniosku można załączyć kopię umowy najmu lokalu. Trzeba pamiętać o obowiązku zameldowania w mieszkaniu. We wszystkich powyższych sprawach na pewno pomocny będzie opiekun usamodzielnienia.

     

    Agnieszka Patrzałek

  • 9.
    Nie zrobiłem/am jeszcze matury, a chciał(a)bym pracować, czy mogę? Gdzie szukać takiej pracy?

     

    Ustal priorytety. Zastanów się czy pogodzisz pracę z obowiązkami szkolnymi. Jest wiele szkół oferujących naukę dla osób pracujących w trybie zaocznym lub wieczorowym. Wybierz taki tryb nauki, który pozwoli na poszukiwanie, a następnie podjęcie pracy. Negocjuj z pracodawcą wymiar czasu pracy i godziny, tak żeby można było pogodzić obowiązki. Poinformuj pracodawcę o kontynuowaniu przez Ciebie nauki.  Wybierz się do Urzędu Pracy w poszukiwaniu ofert pracy (wskazując na kontynuowanie nauki), np. pracy w niepełnym wymiarze, dorywczej, sezonowej. Pomyśl o stażu czy praktyce. Dla wzmocnienia wiedzy możesz podjąć kursy przygotowujące do egzaminów maturalnych, a także np. w Centrum Wolontariatu poprosić o pomoc wolontariusza w przygotowywaniu do matury. 
     
    Agnieszka Patrzałek
     
  • 10.
    Mam kolegę, który ma problem z alkoholem, jak mogę mu pomóc?

     

    Bardzo trudno jest zmotywować kogoś do wizyty w poradni leczenia uzależnień lub innej poradni, gdzie udzielana jest pomoc dla osób uzależnionych lub zagrożonych uzależnieniem. Osoba, u której rozwija się uzależnienie nie jest tego świadoma, proces ten następuje stopniowo (fazami). Osoby z otoczenia takiego człowieka widzą, że ten proces następuje, natomiast on sam temu zaprzecza (mechanizm zaprzeczeń) i twierdzi, że kontroluje sytuację, że w każdym momencie może przestać (czasem robi to okresowo, żeby pokazać, że tak jest), że inni piją więcej, itd. Jedną z metod jest zastosowanie tzw. interwencji, która może być przygotowana i przeprowadzona pod okiem specjalisty, ale również przez kogoś, kto potrafi spokojnie i cierpliwie pokazać liczne fakty świadczące o tym, że przez alkohol zaniedbuje obowiązki, zaniedbuje bliskich, krzywdzi, nie dotrzymuje obietnic, itd. Tego typu rozmowy należy prowadzić, kiedy kolega jest trzeźwy. Może być cierpiący, np. po zaprzestaniu picia. W takiej sytuacji można też wprost zaproponować wizytę u specjalisty i jeśli się zdecyduje, pójść z nim tam od razu (tzn. „trzeba kuć żelazo póki gorące”). Należy pamiętać, że istotą choroby alkoholowej jest nieodwracalna utrata kontroli nad piciem. Punktem wyjścia do wyzdrowienia jest całkowite odstawienie alkoholu. To jest bardzo trudne dla osoby uzależnionej, dlatego potrzebuje ona wsparcia innych, a często pomocy medycznej (leki, pobyt w szpitalu). Potem konieczny jest udział w terapii, z której również można skorzystać w różnych instytucjach lecznictwa odwykowego w NFZ lub placówkach niepublicznych.
     
    Ela Sołtys
  •  
  • 1 z 3

Na pytania odpowiadają nasi eksperci:

Jacek Olejnik

Pracownik socjalny, na co dzień pracuje z rodzinami zastępczymi i usamodzielniającą się młodzieżą we Wrocławiu, gdzie koordynuje także międzynarodowy projekt dotyczący usamodzielnienia. Z Fundacją Robinson Crusoe współpracuje jako konsultant i asystent usamodzielnienia.

Elżbieta Sołtys

Pedagog i socjoterapeutka w poradni psychologiczno-pedagogicznej w Zawierciu. Prowadzi warsztaty oraz zajęcia psychoedukacyjne i profilaktyczne dla rodzin i nauczycieli z zakresu profilaktyki uzależnień i agresji. Współpracuje z Fundacją Robinson Crusoe jako trenerka warsztatów dla młodzieży i ekspertka.